Outlook 2021: wat na corona? - AG Employee Benefits

Uw cookies zijn uitgeschakeld. Schakel uw cookies a.u.b. aan om uw voorkeuren op te slaan.

We gebruiken cookies om: klantenervaring te optimaliseren, gepersonaliseerde informatie te bezorgen en het delen van info op sociale media mogelijk te maken. De toestemming die u geeft door op 'Akkoord' te klikken geldt voor alle websites van AG Insurance. Lees ook ons cookiebeleid en onze privacyverklaring.

Meer weten
Outlook 2021: Olivier Colsoul aan het woord

Gepubliceerd op 15/12/2020

DELEN

Outlook 2021: terugblik op het coronajaar en vooruitkijken naar de wereld post-covid

2020 zal de geschiedenis ingaan als het coronajaar. Zelden beheerste een feit zo het wereldnieuws als covid-19. De impact op mens, gezondheid en economie was enorm. Tegelijkertijd kennen we ondertussen ook een ongezien herstel. Een memorabel jaar vraagt om een uitgebreide terugblik. Én een vooruitblik naar 2021 en de komende jaren. Olivier Colsoul, Senior Strategist van AG, zet alles voor u op een rij. ​

​​We kunnen er niet omheen: covid-19 was in 2020 alomtegenwoordig. Wat was de impact op de macro-economische wereld?​

In de lente stond de economie in grote delen van de wereld stil door lockdowns. De PMI-index, die het vertrouwen aangeeft van aankoopmanagers in het aantrekken van de economie en waarbij een waarde boven 50 staat voor een verwachte economische groei, zakte in april zelfs van 55 naar 15. De eurozone werd extra hard getroffen. Maar ook in andere regio's is er sprake van een eerste en tweede golf, en in de VS zelfs van een derde golf.

Gelukkig valt de schade aan het einde van dit jaar al bij al nog mee. In de eurozone zal het BBP dit jaar met 8% zakken. Ongezien, maar toch een stuk beter dan we na de eerste coronagolf vreesden. In de VS zal het verlies beperkt blijven tot 4%, en in China verwachten we ondanks de coronacrisis nog een stijging van 2%. 

Hakken de tweede golf en lockdown er even hard in als de eerste?​

De economische impact van de tweede lockdown is lager dan de eerste. Zo was er in Frankrijk in april tot 31% minder economische activiteit. In november wordt de schade er geschat op ‘amper’ 12%. De impact varieert per land, maar al bij al kunnen we spreken van een matige terugval van de economische groei in het laatste kwartaal van het jaar. Voorzichtigheid blijft echter geboden.

Nog opvallend: de eerste lockdown trof de economie algemener. In de tweede lockdown zien we bijv. dat de dienstensector zwaar getroffen blijft, maar dat de industrie relatief weinig impact ondervindt.  

Ondertussen zal de economie voor de hele eurozone eind dit jaar al terug op ongeveer 93% van haar pré-coronaniveau draaien. In de VS, waar er geen tweede lockdown was, zelfs op 97%. Door het positieve vaccinnieuws van de laatste weken zal de economie ook nog verder doorstijgen.


De centrale banken en overheden troffen ongeziene maatregelen. Hebben zij (nog) erger kunnen voorkomen?

Aan het einde van het eerste kwartaal zakte de economie in elkaar. Dat zorgde, terecht, voor heel wat pessimisme. Meteen ook de reden voor ongeziene steunmaatregelen bij de overheden en centrale banken, zowel door de Europese Centrale Bank (ECB) als de Federal Reserve (FED). China ondersteunde zijn economie dan weer via massale leningen. Al deze inspanningen hebben erger voorkomen.


Hoe verklaar je verder het snelle herstel?

Een belangrijk verschil met de financiële crisis, is dat de coronacrisis een ‘event driven’ crisis is, en geen structurele crisis zoals in 2008. De klap in de lente van dit jaar was plots en zeer heftig, en mensen over de hele wereld werden op een of andere manier geraakt door de crisis. Dat had een grote invloed op de wilskracht van de gewone burger. De wil om zo snel mogelijk terug te keren naar hun oude leven zorgde er mee voor dat het herstel veel sneller en steviger was dan verwacht. 

Tot slot profiteren de aandelenmarkten de laatste weken natuurlijk duidelijk van het positieve vaccinnieuws.

​“De coronacrisis is een ‘event driven’ crisis: plots en zeer heftig. 
Een groot verschil met de financiële crisis van 2008.”

Is het herstel overal even sterk ingezet?

Aan het einde van 2020 zien we dat de meeste assetklassen op hun hoogste niveau YTD (Year To Date) staan, of toch in de buurt. ​

China is ondertussen al min of meer hersteld. Daar draait de economie als nooit tevoren, met een gevoelige verbetering van de groei, zowel in export als in consumptie. De lage dollar is daarbij een stimulans voor de wereldhandel en de opkomende markten.

Ook de VS sloeg sterk terug. De werkloosheid in het eerste kwartaal was erg hoog, maar het herstel is ongekend dankzij uitzonderlijke sociale uitkeringen die de consumptie van de gezinnen ondersteunde. De S&P 500 (aangevoerd door de techaandelen) en de Dow Jones staan ondertussen zelfs al boven hun pré-coronaniveau. 

Europa hinkt, zoals vaker, wat achterop. Maar de inhaalbeweging is de laatste weken sterk ingezet. Niet alle Europese landen zijn even hard getroffen door de crisis, met Duitsland als primus van de klas. In tegenstelling tot landen als Spanje, waar het wegblijven van toeristen zich zeer zwaar laat voelen.


Zijn er addertjes onder het gras bij het sterke herstel? 

Hoewel de volatiliteit blijft dalen, is een opstoot altijd mogelijk, zoals we bijvoorbeeld zagen bij de uitbraak van de tweede golf in Europa of net voor de presidentsverkiezingen in de VS. En het blijft natuurlijk opletten voor een nieuwe opflakkering van het virus. Met de distributie van de vaccins voor de deur moeten we een derde besmettingsgolf in Europa kost wat kost vermijden. 


Als we kijken naar de toekomst, wat brengt 2021 volgens jou?

Het zogenoemde vierkantswortelscenario is het meest waarschijnlijk, met na de sterke daling en de uitbodeming deze zomer een verder herstel in 2021, maar niet zo sterk als dat van de laatste maanden. Hierbij zien we een redelijk zwak eerste kwartaal voor 2021, maar met nog altijd een groei t.o.v. het vierde kwartaal van 2020. Nadien verwachten we een grotere groei, met lage inflatiecijfers. De laatste weken, onder impuls van het zeer positieve vaccinnieuws, versterken dit scenario.  

​​“Het positieve vaccinnieuws versterkt het vierkantswortelscenario.”


Zie je daarbij regionale verschillen?​

In de eurozone is vooral het Europees herstelplan van groot belang, met name voor de hardst getroffen landen zoals Spanje en Italië. Dat herstelplan is een belangrijke troef in vergelijking met de aanpak van de financiële crisis. Er heerst nu echt een ‘whatever it takes’-gevoel om beter te doen dan na 2008.​

In de VS heeft de presidentsverkiezing van Joe Biden de verhoopte extra ondersteuningsmaatregelen uitgesteld, maar misschien niet voor lang. Met het vooruitzicht op een verdeeld congres zal het volgende pakket waarschijnlijk wel bescheidener zijn dan bij een zeer ruime democratische zege. Maar de Amerikaanse economie kan dat aan terwijl de FED een oogje in het zeil houdt.

In China verwachten we in 2021 een verdere sterke stijging van de economische groei. 

Boris Johnson en de keuze voor een harde brexit of een vrijhandelsakkoord met Europa blijven onzekere factoren voor de Britse economie. Momenteel neigt Johnson naar een harde brexit, maar met hem weet je natuurlijk nooit en een last-minute deal is niet uit te sluiten. Dat neemt niet weg dat de brexit toch vooral een issue blijft voor de Britse thuismarkt.

In eigen land mogen we het effect van de coronacrisis op onze kmo’s niet onderschatten. De impact op hun omzetcijfers is zwaarder dan op de ganse economie. Tot nu toe vallen er weinig faillissementen te betreuren. Maar door een vertragend effect is dat een kwestie van tijd. Met de tweede golf riskeren tal van Belgische bedrijven een cashflowcrisis volgend jaar als de langdurige ondersteuning door de overheden niet wordt voortgezet. Zover zijn we gelukkig nog niet als we kijken naar de werkloosheidscijfers die alle negatieve voorspellingen voorlopig trotseren.


Hoe zie je het monetair beleid in 2021?

De lage rentevoeten zullen aanhouden. Daar zullen de ECB en de FED niet snel iets aan doen. De lage rente wordt nog verder gestimuleerd door excessief spaargedrag, zowel door bedrijven als particulieren. Dat zal zorgen voor een blijvende neerwaartse druk op de interestvoeten.

Steunmaatregelen door de centrale banken en overheden zullen ook in 2021 nodig zijn. De schuldgraad blijft immers hoog en stijgt soms boven het problematische niveau van 100% in veel westerse landen, door de sterk oplopende budgettaire tekorten van dit jaar. Quantitative Easing (QE) – het vergoten van de geldhoeveelheid – heeft een groot deel geabsorbeerd, en zal dat nog blijven doen. Maar om de schulden naar beneden te halen, rekenen we idealiter op nominale groei. Maar deze is eerder zwak in Europa, net als de inflatie. Dus zonder ondersteuning door de centrale banken, bijv. door de aankoop van obligaties, zullen de schulden waarschijnlijk niet drastisch dalen. 

Welke impact zal dit hebben op de activaklassen?​

Een sterke stijging van de rente zit er niet meteen aan te komen. Eerder een lichte en graduele stijging voor de volgende 10 jaar. 

Op de obligatiemarkt zien we dat de spreads op bedrijfsobligaties al fors gedaald zijn. De risicopremie is dus beperkt, maar hier en daar blijft ze nog boven haar pré-crisisniveau. 

Na het sterke herstel en de uitstekende prestaties in november kunnen de aandelenmarkten misschien een pauze inlassen. Veel positief nieuws is al verrekend in de koersen en manifesteert zich nu ook in de bedrijfsresultaten. Afgaande op wat gebeurde na vorige periodes van recessie, wordt er een stevig herstel van de winsten verwacht voor 2021. Ook ziet het ernaar uit dat de winstrecuperatie sneller in de VS dan in Europa zal gebeuren. Dat zal wel gepaard gaan met een duurdere waardering van de Amerikaanse aandelen, met vooral groeiaandelen die nieuwe toppen zullen scheren. Voor Europa, met een lagere structurele groei, is beterschap op komst: de wereldgroei en de industriële activiteit trekken weer aan terwijl de implementatie van het Europees herstelplan voor een positieve impuls kan zorgen. Daarbovenop kunnen beleggers in Europese aandelen rekenen op een vrij comfortabel dividendrendement. 

Vorig jaar was er sprake van een afkoeling van de economie. Is dat gevaar door de coronacrisis geweken?

Deze event driven crisis betekent dat er structureel weinig of niets veranderd is. Het snelle herstel toont aan dat iedereen zo snel mogelijk naar het ‘oude normaal’ wil. Voor 2021 zien we dus nog een verder herstel van de economie. De algemene context zou ook positief moeten zijn voor 2022. De verkiezing van Biden zal wereldwijd heel wat onzekerheid wegnemen. Maar na een tijd lopen we het risico om terug te botsen op de structurele problemen van vóór de coronacrisis.


Zoals?

In 2019 was er al een afkoeling van de wereldeconomie merkbaar, aangevoerd door de handelsoorlog tussen de VS en China en structurele problemen als de versnellende vergrijzing en lagere productiviteit die wegen op de potentiële groei. In de eurozone zien we ook dat zowel particulieren als bedrijven heel veel sparen en te weinig investeren in de economie.

De centrale banken en overheden willen elke economische cyclus zo lang mogelijk rekken, maar structurele aanpassingen zijn er eigenlijk niet gedaan. Die doe je best ook wanneer het goed gaat, dus op korte termijn moeten we deze ook niet verwachten.

Dan kijken we dus opnieuw naar ondersteunende ingrepen door de centrale banken. De zeer lage rente en QE kunnen de oplopende overheidsschuld ontlasten en tijd kopen, maar doen te weinig om de groei op te krikken. De kans bestaat dus dat we binnen een paar jaar terug een vertraging krijgen. 

“De kans op een afkoeling van de economie binnen enkele jaren bestaat. Structureel is er tot nu toe niets veranderd.”

Wat kunnen we doen om dit te vermijden?​

De Europese Green Deal is een opportuniteit voor bedrijven om zich te positioneren en investeringen te doen in de duurzame economie. Ik hoop dat dit een katalysator mag zijn voor de Europese economie, waarbij Europa op het wereldtoneel het voortouw neemt om tegen 2050 als eerste continent klimaatneutraal te worden. De Green Deal heeft dus het potentieel om een troef te worden op lange termijn

Ook het Europees herstelplan zou een zeer belangrijke rol moeten spelen. Het is absoluut noodzakelijk dat dit geen loze woorden blijven en dat het plan ook voor de lange termijn uitgerold wordt. Het is een niet te missen kans om op lange termijn structurele oplossingen uit te werken en in de toekomst te investeren. 


Tot slot: hoe zie je die lange termijn? Zal covid-19 een blijvende impact hebben? 

Er zijn toch elementen in onze manier van leven en werken die zullen veranderen. Telewerken is een blijver, wat ongetwijfeld ook een impact zal hebben op de vele winkeliers en horeca die in de grote steden afhankelijk zijn van de pendelaars. Hun omzetcijfer kan daardoor langer aangetast blijven dan de rest van de economie.

Toerisme zal terug aantrekken. Zakenreizen zullen het daarentegen moeilijker krijgen, nu iedereen gezien heeft dat je dankzij Zoom of Teams niet de hele wereld moet rondvliegen. Dat zal zich natuurlijk laten voelen in de hotelsector.​

Niet alle sectoren zullen dus volledig recupereren, en niet iedereen zal gered worden. Maar de grote meerderheid wel. Daarom doen de overheden en de centrale banken zo’n grote inspanningen. Ik verwacht ook pas een volledige recuperatie in 2022. Het volledige herstel is dus eigenlijk een kwestie van tijd.

“Het volledige herstel na de coronacrisis is eigenlijk een kwestie van tijd.”​